| سرشناسه | زهره حسنی |
|---|---|
| ناشر | دیده بان قلم فرتاک |
| طراح جلد | مرجان حسین زاده |
| تعداد صفحه | ۲۲۱ صفحه |
| چاپ | اول |
| تاریخ انتشار | تابستان ۱۴۰۵ |
| نسخه | فیزیکی, pdf |
349,000 تومان–580,000 تومان
کتاب بحران کاهش عمر مفید ساختمان نوشته زهره حسنی با عنوان فرعی «مبانی عوامل و چارچوب مفهومی»، به یکی از مسائل مهم صنعت ساختمان یعنی کاهش عمر مفید بناها و عوامل مؤثر بر آن میپردازد. مسئله عمر ساختمان تنها به مقاومت سازه یا مدت زمانی که یک بنا از نظر فنی پابرجا میماند محدود نمیشود؛ بلکه عملکرد، نگهداری، شرایط محیطی، کیفیت اجرا، مصالح، طراحی و عوامل اقتصادی نیز میتوانند در طول عمر مفید یک ساختمان نقش داشته باشند.
این کتاب با تمرکز بر مبانی، عوامل و چارچوب مفهومی موضوع، میتواند برای افرادی که در حوزه عمران، معماری، ساختوساز و مدیریت ساختمان فعالیت میکنند، منبعی برای شناخت بهتر مسئله کاهش عمر مفید ساختمان باشد.
نسخه الکترونیکی این اثر در طاقچه با عنوان «بحران کاهش عمر مفید ساختمان؛ مبانی عوامل و چارچوب مفهومی» معرفی شده و مشخصات منتشرشده برای آن شامل ۲۲۱ صفحه و فرمت PDF است.
عمر مفید ساختمان به دورهای اشاره دارد که یک ساختمان بتواند با حفظ سطح قابل قبول عملکرد، ایمنی و کارایی مورد انتظار، مورد استفاده قرار گیرد. این مفهوم با «سن ساختمان» یکسان نیست.
ممکن است یک ساختمان سالهای زیادی از زمان ساختش گذشته باشد، اما به دلیل نگهداری مناسب همچنان عملکرد قابل قبولی داشته باشد. از سوی دیگر، ساختمانی با سن کمتر ممکن است به علت طراحی نامناسب، کیفیت پایین اجرا، انتخاب نادرست مصالح یا ضعف در نگهداری، خیلی زود دچار افت عملکرد شود.
بنابراین بررسی بحران کاهش عمر مفید ساختمان نیازمند نگاهی فراتر از سن تقویمی بناست.
عوامل متعددی میتوانند باعث کاهش عمر مفید ساختمان شوند. کیفیت طراحی، کیفیت مصالح، نحوه اجرا، نظارت، نگهداری، شرایط محیطی، شیوه بهرهبرداری و حتی تغییرات اقتصادی و کاربری از جمله عوامل مهم هستند.
منابع تخصصی حوزه ساختمان نیز عواملی مانند خطاهای طراحی، خطاهای اجرایی، کیفیت پایین مصالح، ضعف کنترل کیفیت، شرایط محیطی و بهرهبرداری نامناسب را از عوامل مؤثر بر کاهش عمر ساختمان معرفی میکنند.
شناخت این عوامل میتواند به مهندسان و مدیران پروژه کمک کند پیش از ایجاد آسیبهای جدی، نقاط ضعف ساختمان را شناسایی کنند.
طراحی مناسب یکی از پایههای اصلی دوام و عملکرد ساختمان است. یک ساختمان باید با توجه به شرایط اقلیمی، نوع کاربری، بارهای مورد انتظار و ویژگیهای محیطی طراحی شود.
نادیده گرفتن شرایط واقعی پروژه در مرحله طراحی میتواند در سالهای بعد مشکلات مختلفی ایجاد کند. انتخاب سیستم سازهای، جزئیات اجرایی، طراحی پوسته ساختمان و پیشبینی امکان دسترسی برای تعمیر و نگهداری همگی میتوانند بر عملکرد بلندمدت بنا اثر بگذارند.
به همین دلیل، توجه به عمر مفید ساختمان باید از مرحله طراحی آغاز شود، نه زمانی که نشانههای فرسودگی ظاهر شدهاند.
مصالح ساختمانی بخش مهم دیگری از چرخه عمر یک بنا هستند. کیفیت مصالح و تناسب آنها با شرایط پروژه میتواند روی دوام ساختمان اثر داشته باشد.
برای مثال، ساختمانهایی که در محیطهای مرطوب، آلوده یا دارای تغییرات شدید دمایی ساخته میشوند، نیازمند انتخاب مصالح و جزئیات متناسب با شرایط محیطی هستند.
استفاده از مصالح نامناسب یا بیکیفیت ممکن است هزینههای تعمیر و نگهداری را افزایش دهد و در بلندمدت عملکرد ساختمان را تحت تأثیر قرار دهد.
حتی بهترین طراحی نیز در صورت اجرای نادرست نمیتواند عملکرد مورد انتظار را تضمین کند.
اشتباهات اجرایی، رعایت نکردن جزئیات نقشهها، استفاده نادرست از مصالح و ضعف در نظارت میتوانند باعث ایجاد مشکلاتی شوند که بعضی از آنها در زمان ساخت قابل تشخیص نیستند و در طول بهرهبرداری خود را نشان میدهند.
از این رو، کیفیت ساخت و ساز و نظارت بر اجرا از عوامل مهم در پیشگیری از کاهش زودهنگام عمر مفید ساختمان به شمار میروند.
یکی از موضوعات اساسی در حفظ عمر ساختمان، تعمیر و نگهداری است.
ساختمان نیز مانند هر سیستم فنی دیگری نیازمند بازرسی، سرویس، تعمیر و مراقبت دورهای است. تأخیر در تعمیر یک مشکل کوچک میتواند باعث گسترش آن و افزایش هزینههای آینده شود.
برای نمونه، نفوذ رطوبت در صورتی که به موقع شناسایی و برطرف نشود، میتواند به مرور موجب آسیب به مصالح و برخی اجزای ساختمان شود. رطوبت و شرایط محیطی از عوامل شناختهشده مؤثر بر فرسودگی ساختمان هستند.
شرایط محیطی نیز میتواند تأثیر مستقیمی بر دوام ساختمان داشته باشد.
رطوبت، تغییرات دما، بارندگی، آلودگی هوا، تابش خورشید و در برخی مناطق چرخههای یخزدگی و ذوب میتوانند فرآیند فرسایش مصالح را تحت تأثیر قرار دهند.
برای نمونه، تغییرات شدید دما میتواند باعث انبساط و انقباض مصالح و در طول زمان ایجاد ترک در برخی اجزای ساختمان شود.
در ساختمانهای فلزی نیز خوردگی و زنگزدگی میتواند یکی از عوامل مهم کاهش دوام اجزای سازهای باشد.
یکی از نکات مهم در مطالعه عمر مفید ساختمان، تفکیک میان انواع مختلف عمر بناست.
عمر فنی بیشتر به توانایی فیزیکی و فنی ساختمان برای ادامه فعالیت مربوط است.
عمر عملکردی به توانایی ساختمان برای پاسخگویی به نیازهای کاربری مربوط میشود.
عمر اقتصادی نیز به صرفه اقتصادی ادامه بهرهبرداری از ساختمان ارتباط دارد.
ممکن است سازه یک ساختمان همچنان از نظر فنی قابل استفاده باشد، اما هزینه نگهداری، تغییر نیازهای کاربران یا منسوخ شدن برخی امکانات باعث شود ادامه استفاده از آن از نظر اقتصادی یا عملکردی مناسب نباشد.
همین تفاوتها باعث میشود مفهوم عمر مفید ساختمان موضوعی چندبعدی باشد.
کاهش زودهنگام عمر ساختمان تنها یک مسئله فنی نیست. این موضوع میتواند پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی نیز داشته باشد.
وقتی ساختمان زودتر از زمان مورد انتظار نیازمند تعمیر اساسی، بازسازی یا تخریب شود، سرمایه بیشتری برای جایگزینی یا اصلاح آن نیاز خواهد بود.
از طرف دیگر، تخریب و ساخت مجدد ساختمان به مصرف دوباره منابع، انرژی، مصالح و نیروی انسانی نیاز دارد. بنابراین افزایش دوام ساختمانها میتواند از منظر مدیریت منابع نیز اهمیت داشته باشد.
یکی از عناصر مهم این کتاب، تمرکز بر چارچوب مفهومی مسئله است.
چارچوب مفهومی به پژوهشگر یا متخصص کمک میکند عوامل مختلف یک پدیده را به شکل منظم در کنار یکدیگر ببیند. در موضوع عمر مفید ساختمان نیز عوامل مختلفی مانند طراحی، مصالح، اجرا، نگهداری، بهرهبرداری و شرایط محیطی میتوانند با یکدیگر در ارتباط باشند.
نگاه چارچوبمند به این عوامل میتواند به تحلیل بهتر علتها و پیامدهای کاهش عمر ساختمان کمک کند.
کتاب بحران کاهش عمر مفید ساختمان میتواند برای گروههای مختلفی مناسب باشد:
همچنین برای افرادی که در حوزه مدیریت داراییهای ساختمانی یا برنامهریزی تعمیر و نگهداری فعالیت میکنند، موضوعات این اثر میتواند قابل توجه باشد.
از مهمترین موضوعات مرتبط با این اثر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
عمر مفید ساختمان، کاهش عمر مفید ساختمان، دوام ساختمان، فرسودگی بنا، عوامل مؤثر بر عمر ساختمان، کیفیت ساخت، طراحی ساختمان، مصالح ساختمانی، نگهداری ساختمان، تعمیرات، بهرهبرداری، شرایط محیطی، چارچوب مفهومی و مدیریت ساختمان.
شناخت عوامل مؤثر بر کاهش عمر ساختمان میتواند به تصمیمگیری بهتر در مراحل مختلف چرخه عمر بنا کمک کند. اگر مشکلات احتمالی در مرحله طراحی یا اجرا شناسایی شوند، امکان پیشگیری یا کاهش هزینههای آینده بیشتر خواهد بود.
از طرف دیگر، توجه به نگهداری و بازرسیهای دورهای میتواند از تبدیل بسیاری از مشکلات کوچک به آسیبهای گسترده جلوگیری کند.
به همین دلیل، موضوع بحران کاهش عمر مفید ساختمان تنها برای زمان فرسودگی بنا اهمیت ندارد؛ بلکه باید از مرحله برنامهریزی و طراحی تا ساخت و بهرهبرداری مورد توجه قرار گیرد.
کتاب بحران کاهش عمر مفید ساختمان؛ مبانی عوامل و چارچوب مفهومی نوشته زهره حسنی، اثری تخصصی در حوزه عمران و ساختمان است که مسئله عمر مفید بنا و عوامل مؤثر بر کاهش آن را مورد توجه قرار میدهد.
طراحی، مصالح، کیفیت اجرا، شرایط محیطی، بهرهبرداری و تعمیر و نگهداری همگی میتوانند بر دوام و عملکرد ساختمان اثرگذار باشند. بنابراین افزایش عمر مفید ساختمان نیازمند رویکردی جامع است که تمام مراحل چرخه عمر بنا را در نظر بگیرد.
اگر در زمینه عمران، معماری، ساختوساز، مدیریت پروژه یا نگهداری ساختمان فعالیت میکنید، این کتاب میتواند منبعی مناسب برای آشنایی با مبانی، عوامل و چارچوب مفهومی مرتبط با کاهش عمر مفید ساختمان باشد.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.